Nieuw verschenen

Riny Jans – Intiem bestaan: over de poëzie van Victor Vroomkoning

Wat doe je als je je op de middelbare school dodelijk verveelt en allergisch bent voor het gezag van leraren? Victor Vroomkoning (1938) ging spijbelen en dichten. Zijn brave probeersels verschenen in de schoolkrant, zijn erotische gedichten verstopte hij op zijn slaapkamer. In 1983 trad hij als dichter naar buiten, met meteen twee bundels. In 1997 ontstond reuring toen een seksueel getinte dichtbundel verscheen van Stella Napels. ‘Kan zo’n bundel van de hand van een vrouw zijn?’, vroeg Gerrit Komrij zich openlijk af. De ontknoping volgde na enige tijd: achter Stella Napels ging Vroom¬koning schuil. Zijn poging in de huid van een vrouw te kruipen en zo de genderdiscussie – dichten vrouwen anders dan mannen? – te tarten, was geslaagd. ‘Ik heb een geheugen als een zeef’, waarschuwde Vroomkoning toen vanwege zijn tachtigste verjaardag het idee voor Intiem bestaan ontstond. De werkelijkheid bewees het tegendeel. Wekelijkse interviews met de dichter, Vroom¬konings persoonlijke archief en literatuurresearch maakten het schrijven van dit boek mogelijk. Het richt zich op Vroomkoning als dichter, maar ook de mens achter Vroomkoning wordt belicht. Welke gebeurtenissen in zijn leven maakten dat er een gedicht moest komen? Waarvan moest de dichterspen hem bevrijden? Wat betekende het stadsdichterschap van Nijmegen voor hem? In Intiem bestaan overpeinst dichter Victor Vroomkoning de breuken in zijn leven, de waarde van poëzie, het dagelijks leven als inspiratiebron en de betekenis van de liefde en de erotiek voor zijn poëtische pen. Het boek bevat een zo compleet mogelijke bibliografie van Vroomkonings werk en een biografisch overzicht van de belangrijkste momenten in zijn leven. Prijs: € 22.

Willem Godschalck van Focquenbroch – Min in 't Lazarus-huys

De Amsterdamse dichter Willem Godschalck van Focquenbroch (1640-1670) is een van de zeldzame Nederlandse dichters uit de zeventiende eeuw die ook de huidige lezer nog aanspreekt. Ook bekende moderne Nederlandse literatoren als W.F. Hermans en Gerrit Komrij hadden belangstelling voor Focquenbrochs werk. En begin januari 2013 hield Ramsey Nasr een fraaie voordracht van Focqenbrochs ‘Gedachten op mijn kamer’, nog altijd te zien en te horen op Youtube. De Min in ’t Lazarus-huys heeft vooral in de achttiende en begin negentiende eeuw lang en succesvol repertoire gehouden in de Amsterdamse schouwburg. In die dagen werd de kracht van het stuk nog versterkt door de muzikale omlijsting en de, destijds modieuze, balletten (van dansende zotten), waartoe het blijspel zich uitstekend leende. In de tweede helft van de twintigste eeuw werd het stuk opnieuw in productie genomen, onder meer door het Rotterdams Toneel, Toneelgroep Theater en de Haagse Comedie. In 2019 verschijnt deze nieuwe hertaling met inleiding, transcriptie, en toelichting door Karel Bostoen en Elly Groenenboom-Draai. Op de linker pagina staat de originele tekst en op de rechter pagina de eigentijdse hertaling. Het boek bevat zo’n 40 illustraties. Prijs: € 20.

Leo Ikelaar – Goethe, Werther en zelfmoord

In 1774 publiceerde Goethe Die Leiden des jungen Werthers. Het zou hem beroemd maken. Maar was er nu wel of niet een golf van zelfmoorden in Europa na lezing van dit boek wegens een persoonlijk niet te verwerken liefdesverdriet? Dit onderzoek voegt acht gevallen van suïcide toe aan het reeds bekende aantal van dertien. Het gaat hier om een geval in Nederland, een in Rusland en zes in Frankrijk, waarvan een opzienbarende suïcide à la Werther zich in Aix-en-Provence in 1787 voltrok. Betrokken hierbij was de in Amerika beroemd geworden Fransman Gilbert de La Fayette. Zijn vriend Thomas Jefferson, de latere president van Amerika, op dat moment ambassadeur te Parijs, reisde in allerijl naar Aix om de aangekondigde zelfmoord te voorkomen. Helaas kwam hij te laat. Prijs: € 18,50.

Victor Bulthuis – Al is je haar ook wit, je zult beminnen

Dit essay concentreert zich rond enkele van de mooiste en aangrijpendste liefdesgedichten van de oude Goethe, die hier zowel in het Duits als in vertaling worden aangeboden. Want ook als éminence grise leert Goethe de liefde niet af. Sterker nog, als vierenzeventigjarige wordt hij verliefd op Ulrike, een meisje van negentien. Na drie zomers met haar te hebben doorgebracht, doet hij haar een aanzoek. Het is de eerste keer dat hij, die gewend is vrouwen om zijn vinger te winden, wordt afgewezen. Een smartelijke ervaring die Goethe in een diep dal stort, waaruit hij zich met behulp van de poëzie probeert te redden. Het resultaat is de Trilogie der Leidenschaft, waarin de passie voor een jonge vrouw zich vermengt met zijn overige passies – natuur, religie en mythologie en vooral muziek – en waarin ook zijn vroegere alter ego weer opdoemt: Werther. In het raadselachtige gedicht Der Bräutigam tenslotte wordt de liefde zodanig gelouterd dat ze leidt tot een alomvattend jawoord: ‘Hoe het ook zij, het leven, het is goed.’ Prijs: € 19,50.

Ugo Foscolo – Laatste brieven van Jacopo Ortis

Laatste brieven van Jacopo Ortis van Ugo Foscolo (1778-1827), zoon van een Griekse moeder en een Venetiaanse arts. Hij was een vurig en vrijheidslievend patriot en nam als officier in Franse en Italiaanse dienst deel aan verscheidene grote veldslagen. Na het einde van de Franse overheersing in Italië weigerde hij in 1814 de eed van trouw aan Oostenrijk af te leggen. Hij ging in vrijwillige ballingschap, eerst naar Zwitserland en later, in 1816, zoals veel Italiaanse ballingen, naar Londen waar hij als schrijver en criticus met moeite in zijn levensonderhoud kon voorzien. Van zijn prozawerken is vooral zijn sterk autobiografische brievenroman Ultime lettere di Jacopo Ortis beroemd geworden. Het boek (vergelijkbaar met Die Leiden des jungen Werthers van Goethe) is vol romantische hartstocht en sombere sentimentaliteit en het vertolkt de wanhoop van de schrijver om zijn verloren Venetiaanse vaderland en zijn onbereikbare geliefde. De roman had een grote invloed op latere Italiaanse patriotten en voorgangers in het Risorgimento, zoals Giuseppe Mazzini en Giuseppe Garibaldi. De vertaling is van de hand van Jan van Geldrop. Prijs: € 19,50.

Alle eerdere uitgaven van Uitgeverij Flanor kunt u vinden in onze Flanorreeks of in het Algemeen Fonds


© Uitgeverij Flanor 2010